Địa phương đóng vai trò chính trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Địa phương đóng vai trò chính trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Các đô thị Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức môi trường liên quan đến chất thải rắn sinh hoạt. Theo Báo cáo Hiện trạng môi trường quốc gia năm 2016 của Bộ Tài nguyên và môi trường, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh ở các đô thị mỗi năm chiếm đến hơn 50% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt của cả nước. Mức độ gia tăng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt đô thị phát sinh trong giai đoạn 2011-2015 đạt trung bình 12% mỗi năm và có xu hướng tiếp tục tăng trong thời gian tới.

Quang cảnh hội thảo.

Trong khuôn khổ các mối quan hệ song phương chặt chẽ giữa các địa phương Việt Nam và các đối tác Pháp, lĩnh vực môi trường trở thành một trong những vấn đề ưu tiên của các chương trình hợp tác giữa hai bên. Nhằm củng cố hơn nữa các mối quan hệ hợp tác song phương cũng như thúc đẩy công tác giao lưu trao đổi kinh nghiệm giữa các địa phương Việt Nam, Dự án “Hành động trong lĩnh vực nước tại Việt Nam-Chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực” (gọi tắt là Dự án AVEC) đã được khởi động vào năm 2009. Dựa trên các kết quả tích cực của các giai đoạn trước cũng như mong muốn các địa phương Việt Nam và các đối tác Pháp tiếp tục tham gia dự án, giai đoạn ba của Dự án AVEC được khởi động với tên gọi “Hành động trong lĩnh vực môi trường tại Việt Nam-Nâng cao năng lực” (từ năm 2016 đến năm 2019). Các khóa tập huấn tương ứng với một workshop với mục tiêu giải quyết các vấn đề thực tiễn gặp phải tại các địa phương đã được thực hiện. Khóa tập huấn về thu gom chất thải rắn sinh hoạt đô thị tại TP Yên Bái, tỉnh Yên Bái và khóa tập huấn về phân loại, thu hồi, tái chế chất thải rắn sinh hoạt đô thị tại TP Huế, tỉnh Thừa Thiên-Huế đã được tổ chức trong năm 2018 với việc chia sẻ cho các học viên nhiều kinh nghiệm và kiến thức mới về công tác quản lý chất thải rắn đô thị tại Pháp và châu Âu.

Trao đổi tại hội thảo, đại diện Cơ quan Hỗ trợ hợp tác quốc tế vùng Paris tại Việt Nam cho biết, chất thải rắn sinh hoạt của mỗi đô thị cũng có những đặc trưng khác nhau tùy theo đặc điểm tự nhiên, kinh tế-xã hội địa phương. Nhìn chung, chất thải rắn sinh hoạt của Việt Nam có tỷ lệ thành phần hữu cơ cao, độ ẩm cao, nhiệt trị thấp, không được phân loại tại nguồn. Xu hướng sản xuất và tiêu dùng hiện đại cũng khiến thành phần rác thải đô thị thêm phức tạp và không tránh khỏi sự xuất hiện của những hợp chất nguy hại.

Theo ông Vũ Trung Thông, Viện Quy hoạch Hà Nội, việc ý thức của người dân chưa tốt khi phân loại rác tại nguồn, tại các khu dân cư là một trong những nguyên nhân khiến rác thải rắn sinh hoạt khó xử lý. Việc chôn lấp hay đốt chất thải rắn hay được người dân sử dụng ở nhiều khu vực cũng không phải là biện pháp hay khi các chuyên gia quốc tế cảnh báo, rác thải ra môi trường, đặc biệt là rác thải nhựa không tự tiêu hủy được không chỉ làm ảnh hưởng đến chất lượng sống của người dân mà còn ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của địa phương.

Ông Emmanuel Cerise, Giám đốc Cơ quan Hỗ trợ hợp tác quốc tế vùng Paris tại Việt Nam chia sẻ tại hội thảo.

Ông Emmanuel Cerise, Giám đốc Cơ quan Hỗ trợ hợp tác quốc tế vùng Paris tại Việt Nam cho rằng, quản lý chất thải rắn sinh hoạt hiệu quả và bền vững thực sự là một yêu cầu cấp thiết đối với các đô thị Việt Nam. Yêu cầu này đòi hỏi các cơ quan quản lý và các đơn vị môi trường công ích phải không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, học hỏi các kinh nghiệm trong và ngoài nước về quản lý chất thải rắn đô thị. Theo ông Emmanuel Cerise, các Nghị định, quy định của Chính phủ về bảo vệ môi trường chỉ có thể thực hiện tốt khi địa phương có một bộ máy lãnh đạo tốt, làm tốt ngay từ địa phương.

Các chuyên gia tham dự tại hội thảo cũng đưa ra nhiều khuyến nghị để giảm thiểu rác thải ra môi trường, đặc biệt là rác thải rắn sinh hoạt trong đó nhấn mạnh đến việc ngoài sự mạnh mẽ quyết liệt của chính quyền trong việc hướng dẫn người dân đổ rác đúng nơi quy định, tiêu hủy đúng cách thì ý thức của người dân cũng rất quan trọng. Cần có sự phân chia rác theo đúng tiêu chuẩn, để rác đúng nơi quy định, không vứt rác bừa bãi, những nơi công cộng… Có như vậy mới tạo ra một môi trường sống tốt, lành mạnh và đưa địa phương phát triển theo hướng bền vững.

Bài, ảnh: THU THỦY