Chủ động tiếp cận, nâng cao năng lực cạnh tranh

Chủ động tiếp cận, nâng cao năng lực cạnh tranh

Chế biến thực phẩm tại Công ty cổ phần thực phẩm Cholimex. Ảnh: HOÀNG LÂM

Nỗ lực hỗ trợ doanh nghiệp

Thực hiện Nghị quyết số 19 -2018/NQ-CP ngày 15-5-2018 của Chính phủ về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2018 và những năm tiếp theo, thời gian qua, TP Hồ Chí Minh đã quyết liệt thực hiện nhiều hoạt động cải cách hành chính (CCHC), hỗ trợ DN nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập như: cắt giảm danh mục hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành, đơn giản thủ tục và điều kiện đầu tư kinh doanh, cải thiện năng lực cạnh tranh ngành du lịch, giảm chi phí logistics cho các chủ hàng… Những quyết tâm mạnh mẽ nêu trên của Chính phủ nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng là nhằm hướng đến hỗ trợ DN khẳng định được vị thế trong sân chơi hội nhập với các tổ chức kinh tế khu vực và thế giới. Ðến năm 2018, Việt Nam đã tham gia 17 Hiệp định Thương mại tự do (FTA), trong đó có 10 hiệp định đã ký kết và có hiệu lực, tạo ra nhiều cơ hội cho DN trong nước. TP Hồ Chí Minh được xem là đầu tàu về kinh tế, nơi có hàng chục nghìn DN đang hoạt động trong lĩnh vực xuất, nhập khẩu.

Tại diễn đàn hội nhập kinh tế quốc tế TP Hồ Chí Minh tổ chức gần đây, đại diện nhiều DN trên địa bàn có chung nhận định: Việc tham gia các Hiệp định thương mại tự do không chỉ giúp mở rộng thị trường mà những cắt giảm về thuế còn giúp DN tăng khả năng cạnh tranh. Các ràng buộc, quy định của các FTA cũng góp phần thúc đẩy quá trình CCHC của các cơ quan quản lý, DN diễn ra mạnh mẽ và quyết liệt hơn. Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP Hồ Chí Minh Lý Kim Chi cho biết: Phản ứng của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về thông tin ngưng nhập khẩu bột mì từ đầu tháng 11-2018 đối với các DN là rất kịp thời. Trước đó, Cục Bảo vệ Thực vật cảnh báo có cỏ lạ trong bột mì nhập khẩu đã tác động rất lớn đến các DN nhập khẩu và giá cả các mặt hàng liên quan. Khi nhận được thông tin, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có hướng xử lý kịp thời để các hoạt động nhập khẩu diễn ra bình thường. Theo bà Chi, đó là một dấu ấn rất đáng ghi nhận trong việc CCHC và hỗ trợ DN. Nếu chúng ta cứ theo quy trình, văn bản để giải quyết vấn đề thì rất khó trong nhiều trường hợp. Khi đó, phần thiệt sẽ thuộc về những đối tượng như DN, nông dân, người tiêu dùng,…

Ðể DN được cung cấp đầy đủ thông tin hội nhập, nâng cao năng lực tiếp cận thị trường và tạo điều kiện thuận lợi thương mại cho các DN, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN thành phố Hồ Chí Minh Phạm Ngọc Hưng cho biết: Hiệp hội thường xuyên kết hợp để giải thích, cung cấp thông tin cho DN. Bên cạnh đó là tập huấn cụ thể cho từng ngành hàng, lĩnh vực khác nhau để tiết giảm thời gian và chi phí tài chính cho DN. Hiệp hội đi vào những vấn đề hết sức cụ thể để DN tiếp cận một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất.

Doanh nghiệp cần chủ động

Thực tế cho thấy, hiện nay, nhiều DN trên địa bàn thành phố vẫn băn khoăn về những bất cập còn tồn tại như: công tác kiểm tra chuyên ngành, thủ tục hành chính (TTHC) còn rườm rà, vừa làm thủ tục điện tử nhưng vẫn phải khai trên giấy, chi phí về logistics vẫn cao so các nước trong khu vực và thế giới. Giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ Logistics Ðại Cồ Việt (Daco Logistics) Trần Huy Hiền cho biết: Hạ tầng giao thông kết nối vào các cảng kém cùng với chi phí hải quan cao, thời gian làm thủ tục hải quan kéo dài đang là những trở ngại lớn, đòi hỏi các cơ quan chức năng cần sớm có giải pháp căn cơ để tạo điều kiện cho DN hoạt động. Cùng quan điểm, bà Lý Kim Chi nhận xét: Thời gian qua, thành phố có nhiều nỗ lực trong CCHC, triển khai chính sách hỗ trợ DN. Tuy nhiên, khi triển khai xuống đến các sở, ngành chức năng và địa phương, những quyết sách hay bị “nghẽn” bởi nhiều lý do khác nhau, trong đó có thái độ và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ thừa hành công việc. Nhận định này cũng phản ánh qua chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của thành phố trong năm 2017 khi thành phố vẫn đứng ở vị trí thứ 8, không thay đổi so với năm trước đó.

Phân tích những thời cơ, điều kiện của các DN trong hội nhập kinh tế quốc tế, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Hội nhập quốc tế TP Hồ Chí Minh Phạm Bình An nhấn mạnh: Sự tác động, thời cơ đến từ các FTA cho DN là rất lớn. Nỗ lực CCHC, hỗ trợ DN của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cũng rất lớn nhưng điều kiện quan trọng nhất để DN tự nâng cao năng lực của chính mình lại đến từ sự chủ động, cách thức tiếp cận thị trường của chính DN. Sân chơi chung hiện đang đặt ra những yêu cầu tiếp cận chuyên nghiệp và chuẩn mực chặt chẽ. Ðiều này, đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ trong nhận thức của DN. Các ràng buộc chung trong các FTA hiện đang đòi hỏi sự đầu tư và chiến lược dài hạn.

Ðể tiếp tục hỗ trợ các DN tiếp cận ngày càng chuyên nghiệp hơn tại các sân chơi quốc tế, nhiều chương trình, kế hoạch hỗ trợ cũng đã được thành phố hướng đến và thực hiện như: bãi bỏ, đơn giản hóa 50% số điều kiện đầu tư, kinh doanh; giảm ít nhất 50% số danh mục hàng hóa, sản phẩm phải kiểm tra chuyên ngành; thực hiện chuyển đổi cách thức quản lý nhà nước từ chủ yếu tiền kiểm sang hậu kiểm, xóa bỏ căn bản tình trạng một mặt hàng chịu quản lý, kiểm tra chuyên ngành của nhiều hơn một cơ quan;…

XUÂN PHÚ