Mỗi năm phụ huynh chi cả ngàn tỷ đồng mua sách rất lãng phí

Mỗi năm phụ huynh chi cả ngàn tỷ đồng mua sách rất lãng phí

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại phiên họp

Tại phiên họp 27 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (TVQH) cho ý kiến về dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) ngày 12/9, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chia sẻ: “Tôi thấy rất thương trẻ con, học sinh bây giờ học rất khổ sở”. Bà cho rằng, thực nghiệm, đổi mới quá nhiều làm khổ học sinh.

Không để các trường “tự chọn SGK”

Báo cáo thẩm tra dự án luật, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, thiếu niên và Nhi đồng của QH cho rằng, do thiếu khuôn khổ pháp lý, hoạt động thí điểm trong lĩnh vực giáo dục thời gian qua còn nhiều lúng túng, hạn chế; một số chương trình thí điểm đã gây nhiều ý kiến trái chiều trong cử tri và dư luận xã hội. Do vậy, đề nghị cần bổ sung quy định Chính phủ trình Ủy ban TVQH trước khi quyết định thí điểm chính sách mới trong giáo dục mà việc áp dụng đại trà sẽ có ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ học tập của công dân.

Đề cập chương trình thí điểm, thực nghiệm, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho hay, gần đây cử tri rất quan tâm đến chương trình thí điểm công nghệ giáo dục. “Tôi rất băn khoăn khi thực nghiệm trở thành đại trà thì như thế nào? Một số nơi như Hà Tĩnh, 100% học sinh đã dùng sách công nghệ giáo dục”, bà Hải nói và nhắc đến cách thức đánh vần tam giác, ô vuông và cho biết, đó là một phương pháp mà nhiều phụ huynh đang băn khoăn. Ngoài ra, phụ huynh phản ánh có nhiều bài văn, bài thơ, trong đó có quan điểm giáo dục khác lạ. “Hôm qua từ 17-19h tôi đi tìm mua sách này ở nhiều hiệu sách ở Hà Nội nhưng không thể mua được. Vậy, liệu việc cung cấp nguồn sách này có tính độc quyền hay không?”, bà Hải đặt vấn đề.

Liên quan vấn đề sách giáo khoa (SGK), bà Hải cho biết, cử tri rất phản đối việc sử dụng SGK một lần vì rất lãng phí. Bà dẫn chứng, năm học 2018-2019, NXB Giáo dục đưa ra thị trường 100 triệu bản SGK, nhưng 100 triệu bản này năm sau không được sử dụng. Mỗi năm phụ huynh phải chi trung bình 1.000 tỷ đồng để mua SGK nhưng chỉ sử dụng một lần.

Cũng về chính sách sử dụng SGK, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển dẫn quy định tại Khoản 2, Điều 29 nêu “Cơ sở giáo dục được lựa chọn SGK để sử dụng ổn định trong giảng dạy, học tập” và cho rằng, nếu quy định như vậy thì mỗi trường đều có quyền lựa chọn SGK. Khi đó, bố mẹ mua nhưng đến trường bảo không được, hoặc sách của nơi này không mang đến nơi khác được, như vậy sẽ gây tốn kém rất lớn cho xã hội. “Sách phải được Bộ GD&ĐT quy định theo một chương trình chung”, ông Hiển nêu quan điểm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ cũng nhấn mạnh: “Không thể SGK mà do nhà trường tự lựa chọn, một môn học có nhiều sách giáo khoa. Điều này có thể xảy ra tiêu cực rất lớn. Giáo viên gợi ý, học sinh phải mua”. Ông cho rằng, nên thống nhất một loại SGK, không thể trường, địa phương nào thích chọn sách giáo khoa nào thì chọn.

Không có chủ trương cải cách tiếng Việt

Quan tâm đến câu chuyện thí điểm, thực nghiệm trong giáo dục, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đặt câu hỏi: “Làm thử có thành công, có thất bại nhưng thời gian qua có nhiều ý kiến khác nhau, nhất là trong cải cách tiếng Việt. Tôi muốn biết quan điểm của Chính phủ, Bộ GD&ĐT trong việc này như thế nào?”.

Có nên miễn học phí THCS với các trường ở thành phố lớn?

Trả lời một số câu hỏi của các ĐB, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, khi sửa Luật Giáo dục từ một số điều sang sửa toàn diện, có 2 nội dung Bộ cân nhắc kỹ là chính sách miễn học phí cho trẻ em 5 tuổi, học sinh THCS và chính sách hỗ trợ cho các đối tượng ngoài công lập.

Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, vấn đề này đã được đưa ra bàn nhiều lần trong Chính phủ và đi đến quyết định trình Ủy ban TVQH về nguyên tắc miễn học phí. Còn lộ trình thực hiện tùy thuộc vào trình độ phát triển và khả năng cân đối ngân sách, nhưng không vượt quá 20% ngân sách chi cho giáo dục.

Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cho rằng, chỉ nên miễn học phí ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, còn nếu quy định như dự thảo thì đại trà quá, vi phạm nguyên tắc thị trường.

Trả lời, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhắc lại việc gần đây rộ lên câu chuyện liên quan đến tài liệu học tập dạy tiếng Việt cho trẻ mới đi học, năm trước đó là câu chuyện một công trình nghiên cứu của một nhà khoa học tên Bùi Hiền. “Ngay lúc đó tôi đã nói “Chính phủ chưa có chủ trương cải cách tiếng Việt”. Đến nay cũng hoàn toàn không có chủ trương cải cách tiếng Việt. Tranh luận vừa qua thì Bộ GD&ĐT đã có ý kiến. Đấy chỉ là một phương pháp dạy học tiếng Việt, phát âm cho trẻ lúc mới bắt đầu chứ không phải cải cách tiếng Việt”, Phó Thủ tướng khẳng định.

Đánh giá tổng thể, Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ cho rằng, chương trình giáo dục đang gây áp lực cho học sinh. Vì thế, cần nghiên cứu giảm tải ngay các chương trình trong môn học phổ thông, những môn mang tính chất hàn lâm có thể đưa ra khỏi chương trình để học sinh có thời gian chơi. “Nhìn các cháu học mà thương, mới tý tuổi đầu đã cận thị”, ông Tỵ chia sẻ và cho rằng, chúng ta hoàn toàn làm được, không nhất thiết phải vì thi đua mà nhồi nhét cho học sinh.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng chia sẻ: “Tôi thấy rất thương trẻ con, học sinh bây giờ học rất khổ sở”. Kể lại thời điểm cách đây vài chục năm, Chủ tịch Quốc hội nói rằng, khi đó kiến thức không nặng nề nhưng những gì học được từ nhỏ vẫn không thể nào quên, trong khi đó, học sinh vẫn có 3 tháng hè trọn vẹn. Còn bây giờ, học sinh không có nghỉ hè, không được vui chơi vì phải học thêm, học hè.

Theo Chủ tịch Quốc hội, cải cách phải đổi mới căn bản, toàn diện nhưng sau khi đổi mới phải có tính ổn định, thống nhất, đồng bộ và cũng không thể có SGK tự chọn được. “Thực nghiệm gì mấy chục năm rồi vẫn thực nghiệm. Hết chương trình này thí điểm, chương trình kia thực nghiệm. Khổ lắm!”, Chủ tịch Quốc hội nói và cho rằng, thực nghiệm, đổi mới nhiều quá mà không biết kinh nghiệm ở đâu, chỉ làm khổ học sinh.

Hoài Thu